شما در چه حالتی به کودک دلبند خود غذا می‌دهید؟  تماشای تلویزیون در حین خوردن وعده‌های غذایی کودکان یک منظره رایج در اکثر خانه‌ها است. یا ممکن است مادری را دیده باشید که به کودک نوپایش در حالی که با موبایل یا تبلتش بازی می‌کند غذا می‌دهد. بسیاری از والدین به نوعی از حواس پرتی در زمان غذا برای فرزندان خود متوسل می‌شوند. هدف می‌تواند این باشد که کودک دویدن در اتاق را متوقف کند و بنشیند و غذا بخورد یا انگیزه دادن به او برای خوردن مقادیر بیشتر بدون مقاومت باشد. همچنین می‌تواند حواس کودک را پرت کند تا غذاهایی را که دوست ندارد بخورد، بدون اینکه از آنچه می‌خورد آگاه باشد. در حالی که ممکن است راه آسانی برای غذا دادن به یک فرد بی‌میل باشد، خوردن با صفحه نمایش پیامدهای نامطلوبی بر عادات غذایی و تعاملات والدین و فرزند دارد.    مضرات تماشای تلویزیون در حین خوردن غذا   چرا نباید اجازه دهید فرزندتان این کار را انجام دهد؟    تحقیقات موجود به طور کلی به تأثیر منفی مشاهده تلویزیون یا موبایل حین غذا دادن به مودک اشاره دارد. این امر باعث:  تاخیر در رشد زبان،  اختلال در مهارت های اجتماعی،  تنظیم ضعیف عاطفی  و عملکرد تحصیلی کمتر از حد مطلوب  می‌شود. در واقع، ابزارها با محدود کردن تجربیات حسی، مانع یادگیری می‌شوند. والدین باید مطمئن شوند که کودکان فرصتی برای بازی در فضای باز دارند. این کار اشتهای کودک را افزایش می‌دهد. یک کودک پس از بازی حرکتی گرسنه شده و به احتمال زیاد یک وعده غذایی بدون حواس پرتی می‌خورد.      نقش ما به عنوان والدین این است که به کودکان کمک کنیم از طریق بازی، سبک زندگی سالم و وعده‌های غذایی متعادل از نیازهای خود آگاه شوند. ما همچنین باید روتین‌ بازی‌های حرکتی را برای آن‌ها ایجاد کنیم، که نه تنها بر متابولیسم آن‌ها تأثیر  مثبت می‌گذارد، بلکه منجر به مجموعه‌ای از مهارت‌ها می‌شود که می‌تواند بدور از تلویزیون فرصت رشد پیدا کنند. و مهم‌تر از همه، ما باید به گونه‌ای عمل کنیم که بتوانند از مهارت‌ها، سرگرمی‌ها و عادات مختلف‌مان الگوبرداری کنند.   کاری که والدین می‌توانند انجام دهند  آنچه را که می‌گویید عمل کنید: در حالی که کودک خود را از تماشای تلویزیون در حین غذا خوردن منصرف می‌کنید، نباید تلفن همراه یا لپ تاپ خودتان حواس شما را پرت کند. کل خانواده باید از قانون یکسانی پیروی کنند؛ غذا بدون صفحه نمایش.تلویزیون را از قسمت ناهارخوری بردارید:  تلویزیون خود را در قسمت ناهارخوری نگه ندارید. همچنین وقتی برای صرف غذا می‌نشینید، لپ تاپ و موبایل را سر میز نیاورید. همه اعضای خانواده باید بر این قانون توافق کنند. یک ساختار غذایی تنظیم کنید:  سه وعده غذایی اصلی و دو میان وعده را هر روز به طور همزمان برنامه ریزی کنید. اگر کودکان عادت به خوردن وعده‌های غذایی در زمان‌های معین داشته باشند، در زمان صرف غذا کمتر سر و صدا خواهند داشت. نوزادان و کودکان نوپا ممکن است نیاز به خوردن بیشتر داشته باشند.کودک خود را تحت فشار قرار ندهید:  با اصرار نکردن بر اینکه مقدار معینی باید مصرف شود، غذا خوردن یا غذا خوردن را به یک امر آرام تبدیل کنید. اعمال فشار کمتر در وعده‌های غذایی باعث می‌شود کودک شما به سیگنال‌های بدنش گوش دهد و عادات غذایی خوبی در خود ایجاد کند.   چگونه کودک خود را در طول وعده‌های غذایی از صفحه نمایش جدا کنیم؟ اگر فرزندتان از قبل به تماشای صفحه نمایش در حین غذا خوردن اعتیاد دارد، والدین چه باید بکنند؟ می‌توانید با دادن یک میان وعده کوچک بدون تلویزیون به فرزندتان شروع کنید. این کار پنج تا ده دقیقه طول می کشد تا تمام شود. به تدریج می‌توانید به سمت وعده‌های غذایی اصلی بدون تماشای نمایشگر بروید. قبل از اینکه صفحه نمایش را در زمان صرف غذا به طور کامل حذف کنید، با یک وعده غذایی بدون صفحه شروع کنید. در نهایت، می‌توانید رژیم غذایی، سطح فعالیت، قرار گرفتن در معرض صفحه نمایش و سلامت کلی فرزندتان را به‌طور مؤثر یک مرحله در یک زمان مدیریت کنید. جدای از اینکه به تدریج او را در طول وعده های غذایی از تماشای صفحه نمایش دور کنید، وعده‌های غذایی مکرر خانوادگی همراه با بازی در فضای باز (مانند پیاده روی در پارک یا توپ بازی) را برنامه ریزی کنید تا علاقه فرزندتان به فعالیت‌های مبتنی بر صفحه نمایش کاهش یابد.

از شیر گرفتن، تنها یک تغییر تغذیه‌ای نیست، بلکه بخشی از فرآیند جدا شدن تدریجی کودک از مادر است؛ تغییری که اگر با نرمی و آگاهی انجام نشود، می‌تواند اثرات روانی عمیقی به‌جا بگذارد.   آغاز یک وداع شیرین؛ چرا از شیر گرفتن کودک باید با آرامش باشد؟   از شیر گرفتن کودک، یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین مراحل در مسیر رشد و تکامل اوست. این فرآیند، تنها قطع یک منبع تغذیه‌ای نیست، بلکه جدایی از آغوش گرم مادری است که همواره مأمن و پناهگاه کودک بوده است. اگر این فرآیند به‌صورت ناگهانی، اجباری و بدون آمادگی لازم انجام شود، ممکن است آسیب‌های روحی عمیقی در کودک بر جای بگذارد؛ زخم‌هایی که در برخی موارد تا پایان عمر با فرد باقی می‌مانند.  اگر در آغاز مسیر تغذیه کمکی هستید، حتماً مقاله‌ی "هشدار! قبل از شروع غذای کمکی این نکته را رعایت کنید" را از دست ندهید. نکاتی کلیدی در آن مطرح شده که به تصمیم‌گیری درست شما کمک می‌کند.   بنا بر آموزه‌های طب ایرانی، کودک مانند نهالی لطیف است که برای رشد سالم به اقلیم آرامش، تغذیه مناسب و امنیت عاطفی نیاز دارد. همان‌طور که نمی‌توان نهالی را ناگهان از خاکش جدا کرد و انتظار رشد داشت، کودک نیز نباید به یک‌باره و با فشار از سینه مادر گرفته شود. بنابراین، لازم است مادر با صبر، مهربانی و آگاهی کامل، این مسیر را هموار کند. فرآیند از شیرگیری باید تدریجی و همراه با آمادگی جسمی و روانی مادر و کودک باشد تا هر دو بتوانند با آرامش از این مرحله عبور کنند. در این میان، طب سنتی راهکارهایی ارزشمند دارد که می‌توانند این گذار را ساده‌تر و دلپذیرتر سازند.     بهترین زمان برای از شیر گرفتن؛ فصل طبیعت، فصل جدایی در طب سنتی ایران، هماهنگی با طبیعت یکی از اصول مهم در سلامت و درمان است. زمان از شیر گرفتن کودک نیز از این قاعده مستثنا نیست. بر اساس دیدگاه حکمای طب ایرانی، بهترین زمان برای آغاز این فرآیند، اوایل بهار است؛ زمانی که هوا معتدل بوده و طبیعت در توازن کامل خود قرار دارد. اوایل پاییز نیز گزینه‌ای مناسب است، اما با احتیاط بیشتر.   جالب است بدانید برخی اشتباهات ساده می‌تواند باعث مشکلات تغذیه‌ای شود. پیشنهاد می‌کنیم حتماً نگاهی به مقاله‌ی "اشتباهات رایج در غذا دادن به کودک" بیندازید.   در مقابل، فصل زمستان و تابستان ـ به دلیل شدت سرما یا گرما ـ به‌هیچ‌وجه برای این کار مناسب نیستند. در زمستان احتمال بروز سوءهاضمه و اختلالات گوارشی افزایش می‌یابد، و در تابستان، بدن کودک بیشتر در معرض اسهال و بیماری‌های عفونی قرار می‌گیرد. چنین شرایطی، فرآیند تطبیق کودک با غذای جایگزین شیر را دشوارتر می‌کند. از سوی دیگر، کودکی که بیمار است، نباید در چنین شرایطی از شیر گرفته شود؛ مخصوصاً اگر از مشکلات گوارشی مانند اسهال یا نفخ رنج می‌برد. چراکه شیر مادر هم‌چنان بهترین، لطیف‌ترین و قابل‌هضم‌ترین غذا برای کودک بیمار است.      هم‌زمانی‌های پرخطر؛ از چه کارهایی باید پرهیز کرد؟   از شیر گرفتن کودک نباید هم‌زمان با دیگر تغییرات مهم در زندگی او مانند از پوشک گرفتن یا جدا کردن محل خواب انجام شود. هر یک از این فرآیندها، به تنهایی بار عاطفی و روانی زیادی دارد و هم‌زمان شدن‌شان می‌تواند باعث بروز استرس‌های شدید و آسیب‌های پایدار در روان کودک شود. طب ایرانی بر اصل "عدم اجتماع تدابیر ثقیله" (عدم هم‌زمانی چند فرآیند دشوار برای بدن) تأکید دارد. بر همین اساس، توصیه می‌شود بین فرآیندهایی مانند از شیر گرفتن، جدا کردن جای خواب و گرفتن از پوشک، فاصله‌ای چندماهه در نظر گرفته شود تا کودک بتواند به‌آرامی خود را با شرایط جدید وفق دهد. در این میان، مادر نیز باید به وضعیت جسمی و روانی خود توجه کند. اگر مادری دچار افسردگی پس از زایمان یا خستگی مزمن است، بهتر است این فرآیند را به تعویق بیندازد تا کودک از فضای عاطفی سالم‌تری بهره‌مند شود.     تغذیه کودک در دوران از شیر گرفتن؛ چه بخورد، چه نخورد؟ با آغاز روند از شیرگیری، باید به‌تدریج غذاهای کمکی را جایگزین کرد و آن‌ها را از نظر مقدار، تنوع و کیفیت افزایش داد. در این دوران، کودک به غذاهایی نیاز دارد که هم مقوی باشند و هم لطیف، تا سیستم گوارشی نابالغ او بتواند آن‌ها را به‌خوبی هضم و جذب کند.   برای شروع تغذیه‌ی جایگزین، "حریره بادام" و "فرنیوه به سیب" گزینه‌هایی بسیار مغذی و خوش‌خوراک هستند. در کنار آن، نگاهی به "سویق کامل" نیز بیندازید؛ ترکیبی مقوی برای کودکانی که در حال عبور از شیر مادر به غذاهای جدید هستند.   از دادن غذاهای سنگین، چرب، شور یا تند به‌شدت پرهیز شود. در عوض، غذاهایی مانند حریره بادام، سوپ‌های ساده با گوشت گوسفند، آش برنج با زعفران و کمی روغن بادام شیرین، بهترین انتخاب‌ها هستند. نوزاد باید به‌مرور با این غذاها آشنا شده و علاقه‌مند شود تا اشتیاق او به شیر مادر کم شود.   جبران خلأ عاطفی؛ گرمای مهر مادری را حفظ کن    شیر مادر تنها منبع غذایی کودک نیست؛ بلکه پل ارتباطی او با مادر، منبع آرامش و گرمای عاطفی است. به همین دلیل، با قطع شیر، کودک احساس فقدان عمیقی را تجربه می‌کند که از نظر روانی مشابه احساس داغ‌دیدگی است. برخی کودکان پس از از شیر گرفتن، نشانه‌هایی مانند بی‌قراری، شب‌زنده‌داری یا حتی رفتارهای پرخاشگرانه بروز می‌دهند. مادر باید در این دوران، محبت، توجه، لمس فیزیکی و گفت‌وگوی عاطفی با کودک را افزایش دهد تا خلأ ناشی از قطع شیر جبران شود. بازی کردن، در آغوش گرفتن، خواندن لالایی یا قصه‌گویی شبانه از روش‌های مؤثر در آرام‌سازی کودک هستند.    اگرمیخواهید از اشتباهی بزرگ جلوگیری کنید، مقاله‌ی "نکته حیاتی هنگام غذا دادن به کودک که باید بدانید" می‌تواند نگاه عمیق‌تری به شما بدهد.   طب سنتی تأکید دارد که محبت، مفرح‌ترین غذای روان کودک است و می‌تواند آثار سوء ناشی از قطع شیردهی را به حداقل برساند. مادر نباید تصور کند با پایان شیردهی، نقش تغذیه‌ای و عاطفی او نیز پایان یافته؛ بلکه این نقش تنها تغییر شکل می‌دهد.     برنامه‌ای تدریجی برای یک تغییر بزرگ   روش ایده‌آل برای از شیر گرفتن، کاهش تدریجی تعداد و مدت شیردهی است. این روند به بدن مادر زمان می‌دهد تا میزان تولید شیر را به‌آرامی کاهش دهد و از انسداد مجاری شیری و عوارضی چون تب شیر و التهاب پستان جلوگیری کند. برای شروع، نوبت‌هایی از شیردهی را که کودک به آن کم‌تر وابسته است، حذف کنید. مثلاً اگر کودک بیش‌ترین وابستگی را به شیر شب دارد، آن را به آخرین مرحله موکول کنید. هر چند روز یک‌بار یک وعده را حذف کرده و غذای جایگزین مناسب ارائه دهید. در طب ایرانی توصیه می‌شود این فرآیند حدود دو تا سه ماه طول بکشد. این بازه به بدن کودک اجازه می‌دهد با غذای جدید سازگار شود و به‌تدریج به دنیای بدون شیر عادت کند.    پیشنهاد می‌کنم نگاهی هم به ترکیبات مقوی «فرنیوه‌های آی بانو» بیندازی؛ بسیاری از مادرها از این ترکیب‌ها به‌عنوان اولین جایگزین شیر مادر استفاده کرده‌اند و تجربه‌شان مثبت بوده.    در پایان؛ مهر را جایگزین شیر کن     از شیر گرفتن کودک، اگر با آگاهی، صبر، محبت و در هماهنگی با آموزه‌های طبیعت انجام شود، نه‌تنها آسیب‌زا نیست، بلکه فرصتی برای بلوغ تدریجی کودک و مادر است. همان‌طور که بهار، فصل شکوفایی و تغییر است، کودک نیز با یاری مادر، از مرحله‌ای به مرحله‌ای دیگر وارد می‌شود؛ بی‌آنکه زخم بردارد، یا مهر از دلش کم شود. پس مادری آگاه و مهرورز باش؛ آهسته قدم بردار و به کودک خود زمان بده تا از این گذرگاه عبور کند. مهر تو، ستون روان و جسم فرزندت در این مسیر پر فراز و نشیب است.